U bent hier: Home / Toolbox / Doen / Lobbywerk verrichten / Beïnvloeding van de lokale politiek; inspreken in de Raad

Beïnvloeding van de lokale politiek; inspreken in de Raad

Door in te spreken in de raad richt je je rechtstreeks tot het meest invloedrijke orgaan in ons (lokale) democratische bestel. Als je een overtuigend verhaal hebt en je kunt het goed overbrengen dan is dit de beste en snelste manier om iets voor elkaar te krijgen. Ook als je niet meteen alle raadsleden overtuigt heb je ze aan het denken gezet en zullen ze zich in je zaak willen verdiepen.

Om je doelen te bereiken heb je soms de lokale politiek nodig. Maar hoe werkt de lokale politiek en hoe kun je daarop inhaken zodat je op het juiste moment jouw punten onder de aandacht brengt?

Waarom inspreken in de raad?

Je richt je hiermee rechtstreeks tot het meest invloedrijke orgaan in ons (lokale) democratische bestel. Als je een overtuigend verhaal hebt en je kunt het goed overbrengen dan is dit de beste en snelste manier om iets voor elkaar te krijgen. Ook als je niet meteen alle raadsleden (/fracties) overtuigt heb je ze aan het denken gezet en zullen ze zich in je zaak willen verdiepen. Raadsvergaderingen krijgen meestal media aandacht (lokale pers, radio of TV), waarmee je doel rechtstreeks wordt gediend: aandacht voor je onderwerp, de raad (en/of de portefeuillehouder) een uitspraak ontlokken en het onderwerp op de raadsagenda krijgen

Hoe/ Waar te beginnen?

Het is belangrijk om tenminste één raadslid of partij op je hand krijgen: Portefeuillehouders (wethouder of burgemeester) zijn namelijk niet verplicht om op jouw inspraak te reageren, maar wel op vragen van een raadslid. Met een beetje geluk krijg je je onderwerp via een raadslid op de agenda en worden er uitspraken gedaan waarmee je je voordeel kunt doen.

Bedenk dat lokale politici mensen zijn die zich ergens voor in willen zetten. Ze hebben door hun positie invloed op lokale wetgeving en regulering. Als jij je boodschap aan hen over kunt dragen zullen zij zich voor jouw zaak willen inzetten, waardoor je onderwerp in een stroomversnelling terecht kan komen. Door het gesprek met politici aan te gaan krijg je ook meer gevoel voor hoe je je boodschap moet brengen om gehoord te worden en hoe je je strategie kunt vormgeven.

Een (werk)bezoek aan een politicus is een goede gelegenheid om kennis te maken en af te tasten welke interesses de politicus heeft en of je raakvlakken met elkaar hebt, ook op andere punten dan je onderwerp. Je kunt hem/haar vragen of je je verhaal een keer mag komen vertellen. Zorg dan wel dat het kort en bondig is en laat eventueel een hand-out achter. Vermijd daarbij ingewikkeld jargon. Lokale politici zijn goedbedoelende amateurs en hebben niet overal verstand van. Bovendien moeten zij jouw boodschap weer kunnen verwoorden! Nadat je kennis hebt gemaakt onderhoud je het contact. Je wil tenslotte niet de indruk wekken dat je de politicus alleen maar nodig had om een klusje te klaren.

Hoe werkt de lokale politiek?

De lokale politiek behandelt onderwerpen op basis van een agenda. Een onderwerp wordt vaak eerst behandeld in een commissie die over het onderwerp gaat. Bijvoorbeeld de commissie Verkeer en Vervoer, waarin fractiespecialisten zitten die zich met dit onderwerp bezighouden. Dat zijn niet altijd gemeenteraadsleden, er kunnen ook duo-raadsleden of burgerraadsleden in benoemd zijn. Zij hebben dan namens hun fractie spreek- en stemrecht in de commissie, maar niet in de raadsvergadering.

De commissie overweegt of een voorstel rijp is voor besluitvorming in de raad. Mogelijk leven er nog vragen die eerst beantwoord moeten worden voordat het naar de raad kan. Daar worden in de commissie dan afspraken over gemaakt. Als er geen meerderheid is voor een voorstel zal de portefeuillehouder (wethouder) het waarschijnlijk terugnemen en er – na aanpassingen – op een later moment opnieuw mee komen. Na behandeling in de commissie is de behandeling in de gemeenteraad meestal heel kort, of zelfs een hamerstuk.

In grotere gemeenten spreken particulieren daarom zelden rechtstreeks tot de raad. In plaats daarvan wordt ingesproken in een commissievergadering waarin het onderwerp wordt voorbereid voor de raadsvergadering.

Hoe speel jij daar op in?

Het is verstandig eerst contact te zoeken met de commissie waarin jouw onderwerp thuishoort - de leden van die commissie worden geacht kennis te hebben van het betreffende onderwerp. Het is mogelijk dat jouw onderwerp nog niet op de (raads-) agenda staat. In dat geval probeer je een fractie te vinden die je kunt overtuigen van het belang van jouw punt en die jouw onderwerp agendeert.

Het is aan te bevelen om gebruik te maken van het recht om in te spreken. Daarbij mag je de commissie kort toespreken (meestal 2-3 minuten) en je punt toelichten. Het mag een onderwerp betreffen dat nog niet is geagendeerd. De commissieleden kunnen je vervolgens vragen stellen en dieper op de materie ingaan. Bij het geval van inspreken is het verstandig je inspreektekst of -presentatie ook schriftelijk (of per mail) via de griffie aan de commissie te (laten) sturen. Zo kan men alvast je verhaal gelezen hebben en val je hen niet rauw op het dak. Natuurlijk kun je je bijdrage ook ter plekke op papier uitdelen.

Het inspreken zelf:

Bij inspreken krijg je kort de tijd (meestal maximaal 3 minuten) om te spreken. De raads- of commissieleden hebben vervolgens de mogelijkheid om jou vragen te stellen; dit heeft verder geen invloed op je spreektijd.

Het kan handig zijn om je presentatie/voordracht vooraf via de griffie te verspreiden. Zo kunnen de toehoorders alvast over de inhoud nagedacht hebben – al is er geen garantie dat ze dat ook doen!

Tips en aanbevelingen

  • Bereid je presentatie goed voor of schrijf je tekst helemaal uit! Oefen een aantal keren van tevoren, een stuntelende spreker krijgt weinig aandacht en waardering.
  • Meestal krijgen insprekers heel weinig tijd. Zorg er dus voor dat je de essentie van je betoog binnen de gestelde tijd kunt verwoorden
  • Probeer niet teveel in je bijdrage te verwerken. Dat maakt je punt niet overzichtelijker. Een warrig verhaal zal door de commissie al snel schouderophalend worden afgedaan.
  • Als je vragen krijgt, is je beantwoording niet aan tijd gebonden. Als je meer tijd nodig hebt, kan een partij die je goed gezind is, een vraag stellen. Probeer dat dan van tevoren af te spreken!
  • De griffier kan (achteraf) je bijdrage vragen voor de notulen. Wees daarop voorbereid en zorg dus voor een helder verhaal.
  • Raadpleeg altijd de website van de gemeente waar je wilt inspreken! Daar is informatie te vinden over de (samenstelling van de) raad, de commissies, regels voor inspreken, etc.

Opmerkingen

Wil je reageren? Meld je aan!