U bent hier: Home / Toolbox / Doen / Juridische informatie en procederen / Wet- en regelgeving / Nationaal / Wet openbaarheid van bestuur (Wob)

Wet openbaarheid van bestuur (Wob)

Op basis van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) kan iedereen de overheid verzoeken om informatie over overheidszaken. Ook staat in de Wob een verplichting voor de overheid om aktief, uit eigen beweging, informatie te verstrekken aan het publiek over het beleid, de voorbereiding en de uitvoering ervan.

Artikel 2
Wat kan ik doen als de overheid weigert een besluit te nemen?
Hoe krijg ik inzage in een dossier en in de vergunning van een bedrijf?
Voorbeeldbrief

Artikel 2

In artikel 2 van de Wet staat het uitgangspunt heel duidelijk geformuleerd:

  1. Een bestuursorgaan verstrekt bij de uitvoering van zijn taak, onverminderd het elders bij wet bepaalde, informatie overeenkomstig deze wet en gaat daarbij uit van het algemeen belang van openbaarheid van informatie.
  2. Het bestuursorgaan draagt er zo veel mogelijk zorg voor dat de informatie die het overeenkomstig deze wet verstrekt, actueel, nauwkeurig en vergelijkbaar is.

De overheid moet meewerken als er een verzoek om informatie over overheidszaken wordt ingediend, behalve als het gaat om privé-gegevens of gegevens over bijvoorbeeld bedrijfs- en fabricageprocessen die vertrouwelijk aan de overheid zijn meegedeeld. Deze uitzondering geldt weer niet voor gegevens die de overheid heeft verkregen door zelf metingen of controles uit te voeren bij een bedrijf.

Een overheid hoeft geen informatie te geven over zaken die een controle bemoeilijken. Bijvoorbeeld als het gaat om gegevens die de overheid bij een onverwachts controlebezoek wil nagaan.

Informatie over opsporing en vervolging van strafbare feiten is in het algemeen ook niet openbaar.

Wanneer een bestuursorgaan inzage in een dossier weigert, kun je een Wob-procedure starten.

Wat kan ik doen als de overheid weigert een besluit te nemen?

Het niet tijdig nemen van een besluit is ook een besluit, staat in artikel 6:2, tweede lid van de Algemene wet bestuursrecht, net als de schriftelijke weigering om een besluit te nemen. Je staat in zo'n geval niet met lege handen. 

  1. Als een bestuursorgaan niet tijdig een besluit neemt op een aanvraag, leidt dat in sommige gevallen automatisch tot de gevraagde beslissing (een positief besluit van rechtswege, bijvoorbeeld vaak bij de omgevingsvergunning voor het bouwen).
  2. Bij termijnoverschrijdingen die niet leiden tot een van rechtswege gegeven beschikking op een aanvraag geldt de dwangsomregeling van paragraaf 4.1.3.2 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Nadat je het bestuursorgaan in een brief in gebreke hebt gesteld (de termijnoverschrijding hebt vastgesteld), moet het bestuursorgaan een dwangsom aan de aanvrager(s) betalen als het twee weken na de ingebrekestelling nog steeds niet beslist heeft.
    Hieronder vind je een standaardformulier, waarmee je om betaling van de dwangsom(men) kunt vragen.
    Formulier ingebrekestelling.
  3. Je kunt ook beroep instellen tegen het niet tijdig nemen van een besluit (zie verder artikel 6:12 van de Awb) of tegen de schriftelijke weigering om een besluit te nemen. 

In de Wob wordt dus geregeld op welke wijze de overheid openheid geeft over haar besluiten en plannen. Maar ook in veel andere wetten staan specifieke bepalingen over openbaarheid van stukken en besluiten. Zo staan in de Wet milieubeheer bijvoorbeeld een aantal artikelen over het recht op inzage van vergunningen, over gegevens die in het kader van een milieueffectrapportage een rol spelen en over de geheimhouding van 'gevoelige bedrijfsgegevens'.

Hoe krijg ik inzage in een dossier en in de vergunning van een bedrijf?

Vraag bij de gemeente of de provincie (het bevoegd gezag) om inzage in de omgevingsvergunning (voorheen milieuvergunning) en het bedrijfsdossier. In een bedrijfsdossier zijn gegevens over controle bezoeken te vinden en gespreksverslagen met een bedrijf. In de vergunning staan de regels waaraan het bedrijf zich moet houden. Inzage kan, desnoods met een beroep op de Wob, altijd worden gevraagd. Je kunt de vergunning eventueel ook laten toezenden. De overheid is echter niet verplicht dit te doen.

Meestal krijg je niet alle gegevens te zien. De overheid zoekt steeds een balans tussen jouw recht op informatie en het belang van het bedrijf (bedrijfsgeheimen, bescherming tegen zwartmakerij). Alleen expliciete bedrijfsgeheimen mogen worden achter gehouden, verder is alles openbaar.

Uit een dossier kan blijken dat een bedrijf niet aan alle regels voldoet. Dan is ook vermeld wat de overheid hiertegen doet of al heeft gedaan. In elk geval moet uit het dossier blijken wanneer de overheid het bedrijf voor het laatst heeft gecontroleerd en wat de resultaten van die controle zijn.

Voorbeeldbrief

Een voorbeeldbrief met een verzoek om informatie vind je hier. Let op: in de brief wordt een termijn genoemd. Voor milieu-informatie geldt een kortere termijn, zie de wettekst zelf, artikel 6, eerste en zesde lid van de Wob.

Voor extra informatie kun je aankloppen bij wetenschapswinkels, bij milieufederaties en bij de Bureau's Rechtshulp.

Ook de Inspectie Leefomgeving en Transport kan je soms verder helpen.

Op basis van de verkregen gegevens kun je bijvoorbeeld een verzoek om handhaving doen of om wijziging van de vergunning verzoeken.

Opmerkingen

Wil je reageren? Meld je aan!