U bent hier: Home / Toolbox / Doen / Juridische informatie en procederen / Juridische basisbegrippen / Omgevingsplannen

Omgevingsplannen

Het omgevingsplan is onderdeel van de Omgevingswet, die in 2019 in werking treedt. Het omgevingsplan is een instrument voor de gemeente om op grote lijnen het ruimtelijk beleid vast te leggen. Het moet voor het hele grondgebied van de gemeente een evenwichtige toedeling van functies en locaties bevatten.

Waarom is een omgevingsplan belangrijk?
De huidige situatie
Wat wordt er allemaal geregeld in een omgevingsplan?
Overgang

Inspraak op het omgevingsplan

 

Het omgevingsplan is onderdeel van de Omgevingswet, die in 2019 in werking treedt. In de Omgevingswet worden verschillende wetten (26!) samengevoegd waardoor er uiteindelijk minder en overzichtelijkere regels zullen zijn. Bovendien komt er één vergunningenloket en één vergunningprocedure voor bouwplannen en vergelijkbare projecten. De gemeenten en waterschappen voeren in principe alle taken en bevoegdheden uit die in de Omgevingswet staan. De provincie en het Rijk doen dit slechts in uitzonderingssituaties.

Een van de sterke punten van de wet is dat vroegtijdig samenwerken met bewoners, bedrijven en belangenorganisaties over nieuw te nemen besluiten wordt gestimuleerd, zoals bij omgevingsplannen. In 2019 zal deze wet pas gelden, maar verschillende gemeenten zijn nu al aan het experimenteren met het omgevingsplan, vandaar dat het hier al wordt behandeld.

De Omgevingswet kent een omgevingsvisie en een omgevingsplan. In de omgevingsvisie staan de ontwikkelingen en ambities voor een grondgebied, gericht op de lange termijn. Het Rijk, de provincies en de gemeente zijn verplicht om een omgevingsvisie te maken.

In het omgevingsplan worden regels vastgesteld om de fysieke leefomgeving concreet te beschermen. De omgevingsvisie is daarbij een richtsnoer. De gemeente plaatst zijn omgevingsplannen en -visies op de gemeentelijke website, zoals de provincie en het Rijk dat op hun eigen sites doen.

Via deze pagina blijf je op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen.

Waarom is een omgevingsplan belangrijk?

Het omgevingsplan is een belangrijk document, onder meer omdat plannen voor nieuwe activiteiten of projecten (b.v. voor het oprichten van een megastal, of het aanleggen van een weg) worden getoetst aan het omgevingsplan. Dat gebeurt onder andere via aanvragen van omgevingsvergunningen

Een groep die het milieu of de natuur in de gemeente wil beschermen, of die wil zorgen voor een duurzame (her)inrichting van een wijk, doet er goed aan om vanaf het begin betrokken te zijn bij de opstelling van het omgevingsplan. Hoe vroeger je je ideeën kunt inbrengen, hoe meer rekening er mee gehouden kan worden. Dit wordt burgerparticipatie genoemd.

De huidige situatie

Momenteel wordt de fysieke leefomgeving beschermd in:

– het bestemmingsplan/de beheersverordening
– de welstandsnota
– verordeningen op het gebied van de fysieke leefomgeving:

  • algemene plaatselijke verordening
  • monumentenverordening
  • bouwverordening
  • parkeerverordening
  • ligplaatsenverordening
  • huisvestingsverordening

In het omgevingsplan worden al deze regelingen opgenomen. De samenvoeging is een verbetering ten opzichte van de oude situatie, waar er vaak verschillen waren tussen de plannen en verordeningen. Het omgevingsplan er toe dat de onderdelen beter op elkaar worden afgestemd.

Per gemeente komt er één omgevingsplan, vastgesteld door de gemeenteraad. Deze kan het delegeren naar het college van B&W.

Wat wordt er allemaal geregeld in een omgevingsplan?

Het omgevingsplan moet voor het hele grondgebied van de gemeente een ‘evenwichtige toedeling van functies en locaties' bevatten. Dat wil zeggen dat uit het plan moet blijken dat de gemeente zorgvuldig de belangen heeft afgewogen die daarbij betrokken zijn, en dat ze dit goed heeft onderbouwd. De gemeente is verplicht om het omgevingsplan regelmatig te vernieuwen.

De onderwerpen die aan bod komen in een omgevingsplan:

– milieu
– bouwwerken
– watersystemen
– lucht
– natuur
– cultureel/wereld erfgoed
– bomen

In het omgevingsplan worden geen absolute verboden opgenomen. Het college van B&W (burgemeester en wethouders) kan gemotiveerd afwijken van bijna elke regel in het omgevingsplan, als dat nodig is. Als beschermer van belangen als natuur- of milieubescherming heb je er vanwege deze flexibiliteit minder aan dan aan het bestemmingsplan, zoals dat tot nu toe werd gebruikt. Het is daarom ook belangrijk om bij de vaststelling van het plan door middel van participatie en inspraak te streven naar duidelijke regels, die gevoelige onderwerpen kunnen beschermen, en waar niet te gemakkelijk van af geweken kan worden.

Overgang

Alle bestaande bestemmingsplannen en beheersverordeningen in de gemeente worden vervangen als de Omgevingswet in werking treedt. Dit houdt in dat alle geldende bestemmingsplannen en beheersverordeningen worden gezien als één omgevingsplan, wanneer de Omgevingswet in werking treedt in 2019. Een aantal gemeenten is al bezig met het invoeren. Hier kan je zien hoe ver zij zijn en wat de verschillen zijn.

Inspraak op het omgevingsplan

De voorbereiding van een omgevingsplan zal worden aangekondigd in de gemeentelijke krant en op de website. Als inwoner kun je vooraf over zo'n plan meedenken tijdens participatiebijeenkomsten of door het opsturen van ideeen en wensen.

Het omgevingsplan wordt voorbereid met de uniforme openbare voorbereidingsprocedure door het college van B&W. Dit houdt in dat iedereen zijn zienswijze tegen het ontwerp-omgevingsplan naar voren kan brengen. Als je belanghebbende bent kan je beroep instellen tegen het definitieve plan bij de Afdeling bestuursrechtspraak bij de Raad van State.

 Vier weken nadat het omgevingsplan bekend is gemaakt, treedt het in werking. Het omgevingsplan kan ook eerder in werking treden als er spoedeisende omstandigheden zijn.

 Als je als belanghebbende met een spoedeisend belang beroep in hebt gesteld en wilt bereiken dat het plan pas in werking treedt als het beroep is behandeld, dan kun je een verzoek om voorlopige voorziening in dienen bij de Voorzieningenrechter van de Afdeling Bestuursrechtspraak.  Je kunt dan vragen om het plan te schorsen tot dat het beroep is behandeld. Het indienen van het verzoek om voorlopige voorziening op zich leidt er niet toe dat het plan onmiddellijk wordt geschorst. De voorzieningenrechter kan aan de hand van het verzoekschrift bepalen dat het omgevingsplan of bepaalde delen van het omgevingsplan worden geschorst.

 

Opmerkingen

Wil je reageren? Meld je aan!