U bent hier: Home / Toolbox / Doen / Juridische informatie en procederen / Juridische basisbegrippen / Handhaving

Handhaving

De term 'handhaving' wordt gebruikt voor de bevoegdheid van bestuursorganen om de naleving van bestuursrechtelijke regels af te dwingen. Mensen en organisaties moeten zich houden aan diverse wetten en regels, zoals de Wet natuurbescherming of het Bouwbesluit. Doen ze dat niet, dan kan een bestuursorgaan, zoals een minister of een college van burgemeester en wethouders, daar tegen op treden.

Inleiding
Last onder dwangsom
Last onder bestuursdwang
Bestuurlijke boete

Inleiding

De term 'handhaving' wordt gebruikt voor de bevoegdheid van bestuursorganen om de naleving van bestuursrechtelijke regels af te dwingen. Mensen en organisaties moeten zich houden aan diverse wetten en regels, zoals de Wet natuurbescherming of het Bouwbesluit. Doen ze dat niet, dan kan een bestuursorgaan, zoals een minister of een college van burgemeester en wethouders, daar tegen op treden. Er zijn verschillende manieren. In hoofdstuk 5 van de Algemene wet bestuursrecht is een regeling opgenomen over toezicht en handhaving.

ls een toezichthoudend ambtenaar een overtreding ontdekt, bijvoorbeeld bij een bedrijf dat zich niet aan de voorschriften van het Activiteitenbesluit houdt, dan kan hij de overtreder mondeling en schriftelijk waarschuwen, dat er sprake is van een overtreding. Hij stelt dan meestal een termijn vast, waarbinnen de overtreding beëindigd moet worden. Als de overtreding tot schade aan het milieu heeft geleid, moet de overtreder dit meestal ook ongedaan maken, voor zover mogelijk. Bij geluidhinder kan dat natuurlijk niet, maar wel bij bodemverontreiniging.

Last onder dwangsom

Als een overtreder weigert om de overtreding te beëindigen, kan het bestuursorgaan hem schriftelijk gelasten om dat binnen een bepaalde termijn te doen. Doet de overtreder dat toch niet, dan moet hij een dwangsom betalen, per geconstateerde overtreding of per periode dat de overtreding voortduurt. Als het nodig is kan de gestelde termijn heel kort zijn. Ook kan de last onder dwangsom mondeling worden aangekondigd, waarna hij zo snel mogelijk op schrift moet worden gesteld en bevestigd aan de ondernemer. Tegen een last onder dwangsom kunnen belanghebbenden (zie onder Belanghebbende) bezwaar en beroep instellen. Soms gaat er een schriftelijke aankondiging van een last onder dwangsom aan vooraf, waar belanghebbenden zienswijzen tegen kunnen indienen. Een last onder dwangsom kan niet worden opgelegd als dat schadelijk is voor het belang dat in het geding is. Soms kan het nodig zijn dat het bestuursorgaan zelf onmiddellijk ingrijpt, bijvoorbeeld als er sprake is van gevaar voor de omgeving.

Last onder bestuursdwang

Vergelijkbaar met een last onder dwangsom is een last onder bestuursdwang. Het verschil is dat het bestuursorgaan geen dwangsom oplegt, maar zelf de overtreding beëindigt, in plaats van en op kosten van de overtreder. Dat gebeurt bijvoorbeeld als het bij voorbaat duidelijk is dat een overtreder niet zal meewerken, of als de overtreding grote schade oplevert aan het milieu.

Bestuurlijke boete

In sommige gevallen kan een bestuursorgaan een overtreder een boete opleggen, nadat ze een overtreding heeft geconstateerd. Dit lijkt op een strafrechtelijke boete, zoals de politie dat kan opleggen. Er gelden voor een bestuursrechtelijke boete bepaalde voorwaarden, die ook gelden in het strafrecht. De overtreder wordt daardoor beschermd tegen willekeur en andere beginselen van behoorlijk bestuur.

Opmerkingen

Wil je reageren? Meld je aan!