U bent hier: Home / Toolbox / Doen / Juridische informatie en procederen / Juridische procedures / De bezwaarprocedure

De bezwaarprocedure

Als je het niet eens bent met een besluit van de overheid kun je in veel gevallen beroep instellen bij de rechtbank of de Raad van State. Soms moet je daarvoor eerst bezwaar aantekenen bij de instantie die het besluit heeft genomen. Die instantie legt je bezwaar dan voor aan een onafhankelijke commissie; de bezwarencommissie.

Inleiding
Zienswijze of bezwaar
Wie kunnen er bezwaar maken?
Wanneer en hoe moet je een bezwaarschrift indienen?
Extra tijd
Wat moet er in het bezwaarschrift staan?
Schorsing of voorlopige voorziening
Wanneer neemt een bestuursorgaan een bezwaarschrift niet in behandeling?
Waar stuur je je bezwaarschrift heen?
Binnen welke termijn wordt er over een bezwaarschrift besloten?
Wat is horen?
Wat is het doel van een hoorzitting bij de bezwarencommissie?
Bezwaar: Beslissing
Bezwaar: Bekendmaking van de beslissing op het bezwaar
Bezwaar: Intrekken van bezwaar

Inleiding

Veel besluiten van overheden staan open voor bezwaar en beroep. Bezwaar maak je doorgaans bij de instantie die de beslissing genomen heeft. Als je het niet eens bent met het besluit wat volgt op je bezwaarschrift kun je beroep instellen bij de rechtbank of bij de Raad van State. De wettelijke bepalingen over de bezwaarprocedure staan in hoofdstuk 6 en 7 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). In de brief waar het besluit in staat, moet ook informatie staan over de mogelijkheden voor zienswijzen, bezwaar of beroep.

Zienswijze of bezwaar

Als het bestuursorgaan in een eerdere fase de mogelijkheid heeft gegeven om zienswijzen in te dienen tegen het ontwerp-besluit, is het niet mogelijk om daarna nog bezwaar te maken tegen een besluit. Wel kun je dan beroep instellen. 

Er zijn, in het algemeen, twee trajecten mogelijk:

Ontwerp-besluit - zienswijze - besluit - beroep - soms hoger beroep. Dit is de uniforme openbare voorbereidingsprocedure (afdeling 3.4 Algemene wet bestuursrecht) .

En anders het volgende traject:

Besluit - bezwaar - beroep - soms hoger beroep. Dit heet de reguliere procedure.

Overigens kan een bestuursorgaan er bij de reguliere procedure voor kiezen om - als extra inspraakmogelijkheid - ook een ontwerp-besluit bekend te maken en ter inzage te leggen voor zienswijzen. Dit doet een overheid bijvoorbeeld vaak als het besluit over een onderwerp gaat dat erg gevoelig ligt in de samenleving. In dat geval volgt op de zienswijzen en het definitieve besluit wel eerst de bezwaarprocedure voordat je beroep kunt instellen. Het is dus altijd van belang om goed na te gaan welke procedure gevolgd wordt. Meestal wordt dit vermeld bij de kennisgeving van het (ontwerp-)besluit.

Wie kunnen er bezwaar maken?

Alléén belanghebbenden kunnen bezwaar en beroep aantekenen tegen overheidsbesluiten. Dat wil zeggen dat je een belang moet hebben bij het al dan niet doorgaan van het besluit. Bijvoorbeeld als je zicht zult hebben op een gebouw wat er volgens een besluit zal komen. Of als jouw winkel niet meer bereikbaar zal zijn.

Je moet jouw belang ook kunnen aantonen. Als je niet belanghebbend bent en toch gaat procederen, word je namelijk 'niet-ontvankelijk' verklaard. Dit betekent dat het bestuursorgaan dan niet op je bezwaren hoeft in te gaan en dat je ook niet de mogelijkheid hebt om in beroep te gaan bij de rechter.

Wanneer en hoe moet je een bezwaarschrift indienen?

Als je bezwaar wilt aantekenen tegen een besluit van een bestuursorgaan, kun je in dat besluit informatie vinden over hoe, wanneer en bij welk orgaan je dat kunt doen.

Je kunt een bezwaarschrift alleen schriftelijk indienen, binnen zes weken na de bekendmaking van het besluit. Als het besluit aan een (rechts)persoon is gericht, start de termijn op de dag na toezending aan die persoon.

Dien het bezwaarschrift in bij het bestuursorgaan dat is genoemd in de bekendmaking.

Zorg ervoor dat je je bezwaar goed motiveert. "Wie eist bewijst" is de gangbare regel, dus zorg ervoor dat je je mening onderbouwt met foto's, deskundigenrapporten of verwijzingen naar (algemeen gerespecteerde) websites, boeken of artikelen.

Hier tref je een modelbezwaarschrift aan: Modelbezwaarschrift.

Extra tijd

Als je te weinig tijd hebt om een gedegen bezwaarschrift op te stellen, kun je een kort, inleidend ("pro forma-")bezwaarschrift indienen. Je geeft dan aan op welke gronden (argumenten) je bezwaar wilt maken, en je vraagt extra tijd om het bezwaarschrift verder aan te vullen. Let op: dat kan niet altijd, zie Crisis- en herstelwet.

Wat moet er in het bezwaarschrift staan?

Een bezwaarschrift moet in ieder geval bevatten:

  • de naam en het adres van de indiener of indienende groep,
  • de namen en adressen van degenen die je hebben gemachtigd om namens hen op te treden (machtiging bijsluiten),
  • de datum van het bezwaarschrift,
  • een omschrijving en de datum van het besluit waartegen het bezwaar is gericht,
  • de gronden (= de redenen) van het bezwaar,
  • en in het geval dat de groep een vereniging of stichting is, de statuten en een recent uittreksel van de Kamer van Koophandel.

In het bezwaarschrift moet je verder alle gronden noemen die je erbij wilt betrekken. Je kunt de argumenten eventueel later uitwerken, en onderbouwen met bewijsstukken, literatuur of onderzoeksgegevens, maar nieuwe argumenten kun je over het algemeen niet indienen nadat de termijn voor het indienen van bezwaar is verstreken.

Let op: als de Crisis- en herstelwet van toepassing is, gelden andere, strengere procedureregels.

Kijk voor goede argumenten ook altijd in de wet of de regeling waar het besluit op is gebaseerd. Vaak staat er in aangegeven aan welke eisen het besluit moet voldoen, of hoe een aanvraag moet worden beoordeeld.

Schorsing of voorlopige voorziening

Als je een bezwaarschrift hebt ingediend, kan het zijn dat het besluit toch in werking is getreden. Dat betekent dat het besluit of de vergunning mag worden gebruikt of uitgevoerd. Een verleende omgevingsvergunning voor kappen mag dus worden gebruikt, ook al heb je bezwaar gemaakt.

Als je dat wilt voorkomen, kun je - als je een bezwaarschrift hebt ingediend - vragen om een schorsing van het besluit, waardoor het nog niet in werking treedt, of je kunt de bestuursrechter vragen om een voorlopige voorziening.

Wanneer neemt een bestuursorgaan een bezwaarschrift niet in behandeling?

Een bestuursorgaan kan een bezwaarschrift niet ontvankelijk verklaren als (onder meer):

  • je het bezwaarschrift niet binnen de fatale termijn van zes weken na het betreffende (ontwerp)besluit indient;
  • je niet als belanghebbende wordt aangemerkt.

Als je bezwaarschrift niet compleet is, of als niet vaststaat of je belanghebbende bent, moet je de gelegenheid krijgen om dat te herstellen.

Waar stuur je je bezwaarschrift heen?

Bezwaar kun je maken bij het overheidsorgaan dat het besluit heeft genomen, waartegen je bezwaar gericht is. Onderaan het besluit staat in de meeste gevallen vermeld waar je het bezwaarschrift moet heen sturen. Dit is zelfs voorgeschreven in de Algemene wet bestuursrecht. Bel anders het bestuursorgaan.

Daarnaast dient bij de bekendmaking van de beslissing in de krant (zoals het huis-aan-huisblad) vermeld te staan:

  • waar,
  • hoe,
  • tot wanneer je je bezwaar kunt indienen.

Het is zinvol het bezwaarschrift aangetekend te versturen. Je hebt dan een bewijs dat je het op tijd hebt verstuurd.

Het indienen van een bezwaar kost geen geld, afgezien van je eigen kosten (portokosten, aangetekend verzenden, kosten van deskundig advies).

Binnen welke termijn wordt er over een bezwaarschrift beslist?

Het bestuursorgaan neemt binnen zes weken na ontvangst van het bezwaarschrift een beslissing op het bezwaarschrift (b.o.b.). De termijn kan met vier weken worden verlengd. Vaak moet je langer wachten op het besluit. Je kunt de rechter in zo'n geval vragen om het bestuursorgaan op te dragen binnen een bepaalde termijn het besluit te nemen, eventueel zelfs op straffe van een dwangsom. Zie voor meer informatie over de dwangsom bij niet tijdig beslissen de volgende link.

Wat is horen?

Meestal vraagt het bestuursorgaan aan een onafhankelijke bezwarencommissie om de ingediende bezwaarschriften te beoordelen. De bezwarencommissie geeft het bestuursorgaan vervolgens een advies over de te nemen beslissing op bezwaar. Dit advies is niet bindend maar als het bestuursorgaan besluit het advies niet te volgen moet dit wel met goede argumenten worden onderbouwd.

De bezwarencommissie zal jou en andere betrokkenen vragen om een mondelinge toelichting. Dit wordt 'horen' genoemd. Meestal gebeurt dit op een hoorzitting waarbij alle betrokkenen worden uitgenodigd.

Jij en de personen die bij de voorbereiding van de beslissing hun mening hebben gegeven, worden hierover ingelicht. Het bestuursorgaan hoeft jou niet altijd te horen.

Je wordt gehoord in het bijzijn van de andere betrokkenen. Je kunt getuigen of een deskundige inschakelen bij het horen. De kosten voor de getuigen en deskundigen die je meebrengt, moet je zelf betalen. Je kunt je tijdens de hoorzitting laten bijstaan. Je kunt je ook laten vertegenwoordigen. Dan doet iemand anders voor jou het woord. Je hoeft dan zelf niet bij het horen aanwezig te zijn.

Als je een kennis of familielid inschakelt om je te vertegenwoordigen, dan moet je die persoon een schriftelijke machtiging meegeven die door jouzelf is ondertekend. Als je een advocaat het woord laat voeren is dit niet nodig.

Wat is het doel van een hoorzitting bij de bezwarencommissie?

Het doel van een hoorzitting is dat de commissie die de bezwaarschriften behandelt een compleet beeld krijgt van alle feiten en omstandigheden die van belang zijn bij het bestreden besluit. De commissie beoordeelt dan aan de hand van wet- en regelgeving of zij vindt dat het bestuur de juiste beslissing heeft genomen. Zij adviseert het bestuur over de (niet)ontvankelijkheid van de bezwaarden, de (on)gegrondheid van de bezwaren, en over eventuele aanpassing, intrekking of instandhouding van het besluit. Tijdens de hoorzitting van de commissie krijg je de gelegenheid om je bezwaren mondeling toe te lichten. Je kunt deskundigen of adviseurs meebrengen, maar ook foto's of plankaarten. Ook de andere partijen mogen hun argumenten naar voren brengen.

Bezwaar: Beslissing

Het bestuursorgaan moet in het algemeen binnen zes weken na ontvangst van het bezwaarschrift beslissen. De beslissing kan echter met vier weken worden uitgesteld.

Als je uitgenodigd wordt om het bezwaarschrift na ontvangst toe te lichten voor een adviescommissie dan wordt binnen tien weken een beslissing genomen. Deze termijn kan ook met vier weken worden verlengd.

Als het langer dan zes weken duurt voordat men een beslissing op je bezwaarschrift neemt, krijg je daarover bericht. Heb je na de geldende termijn nog geen bericht ontvangen, dan kun je in beroep gaan tegen het niet op tijd nemen van een beslissing. Daaraan zijn wel kosten verbonden.

Bezwaar: Bekendmaking van de beslissing op het bezwaar

Jij en eventuele andere betrokkenen krijgen schriftelijk bericht van de beslissing die op je bezwaar is genomen. Het bestuursorgaan geeft bij deze beslissing aan waarom ze deze keuze heeft gemaakt.

Als je het niet eens bent met de beslissing, kun je binnen zes weken beroep instellen. In de beslissing moet vermeld staan waar je in beroep kunt gaan.

Bezwaar: Intrekken van bezwaar

Ben je van gedachten veranderd en wilt je je bezwaar intrekken, dan kan dat schriftelijk en mondeling. Je kunt je bezwaar alleen mondeling intrekken tijdens de hoorzitting.

 

 

Opmerkingen

Wil je reageren? Meld je aan!