Winkeldeuren dicht

Ervaringen, problemen en uitdagingen bij acties tegen open winkeldeuren door Milieudefensie Amersfoort. Wat moet, wat kan, wat al gedaan is en wat nog gedaan moet worden.

Winkeldeuren dicht

1 Analyse

De deuren van veel winkels zijn het hele jaar open. Dit zorgt voor onnodige energieverspilling omdat de verwarming in de winter en de koeling in de zomer. Winkeliers zijn huiverig om hun deuren te sluiten uit angst dat het winkelend publiek dan niet binnen komt. Daarnaast denkt men dat men te maken heeft met zeer lange terugverdientijden.

 

In principe zou handhaving mogelijk moeten zijn op basis van de Wet Milieubeheer (WM) artikel 1.1a, waarin staat dat een ieder voldoende zorg voor het milieu in acht neemt. Dit is echter onvoldoende basis om op te handhaven. In WM artikel 2.15 staat dat een ondernemer met een minimaal jaarlijks elektriciteitsverbruik van 50.000 kWh of 25.000 m3 aardgasequivalenten aan brandstoffen alle energiebesparende maatregelen moet realiseren met een terugverdientijd van vijf jaar of minder per maatregel. Dit betreft alleen zeer grote winkels. Alleen voor kleinere bedrijven die een inrichting zijn, geldt het onderdeel Activiteitenbesluit van de wet Milieubeheer met daarin de zorgplicht. Die staat een gemeente toe om energiebesparende maatregelen te verlangen met een terugverdientijd van drie jaar of minder. Om een inrichting te zijn moeten echter ook andere milieurisico’s bestaan dan alleen energieverspilling. Daardoor hoeven maar weinig winkels te worden aangepakt. Het Energieakkoord voor Duurzame groei vraagt alleen om handhaving voor grote bedrijven. Volgens een kamerbrief van het ministerie van Wonen en Rijksdienst hebben gemeenten wel de bevoegdheid om regels op te stellen om in de winter winkeldeuren gesloten te houden.

2 Plan

Naast dat de wet aangepast moet worden, moeten we zorgen dat winkeliers en publiek hun gedrag aanpassen. In het verleden zijn veel acties gevoerd. In Leuven (België) werd geen omzet verloren bij een proef met het sluiten van winkeldeuren. De gemeente Leuven ijvert nu voor gesloten winkeldeuren. De gemeente Hasselt dreigt met een taks voor openstaande winkeldeuren. Toch opende een winkel in Antwerpen de deuren weer wegens omzetverlies.

Eind 2006 bleek in Tilburg dat de luchtgordijnen meer dan 50% van de energie verbruikten en dat verkleining van de deuropening 35% energiebesparing opleverde. De dienst Milieu en Bouwtoezicht van gemeente Amsterdam publiceerde in 2007 een rapport over luchtgordijnen en eind 2009 een rapport “Pilot energiebesparing automatische entreedeur bij DA drogist.” Resultaat 43% energiebesparing door automatisch openende deur met automatisch luchtgordijn zonder verlies van klanten. De terugverdientijd van deze oplossing was bij bestaande bouw 13 jaar en bij nieuwbouw 7 jaar. Dat verwerkte Agentschap NL in februari 2010 tot een factsheet “Energie besparen? Kijk eens naar uw entree”. Van november 2010 tot mei 2011 hielden De Stoere Vrouwen een actie "Houd de warmte binnen". In februari 2011 zette afdeling Maastricht winkeliers met dichte deuren op website van de Stoere Vrouwen en meldde dit aan de hoofdkantoren van de Maastrichtse winkels.

3 Doen

In maart 2010 stuurde Gemeente Amersfoort een brief aan de winkeliers in de binnenstad dat ze hoopte dat bij een aanstaande telling door Milieudefensie Amersfoort (MDA) veel winkeldeuren dicht zouden zijn. MDA wachtte met een actie op die brief. Eind maart 2010 hield MDA bij een temperatuur van 12° C een actie in de binnenstad van Amersfoort. Daarbij werd het publiek met sandwichborden gestimuleerd te kopen bij winkels met dichte deuren. Verder werd op een enquêteformulier gevraagd wat men zou doen als alle winkeliers in Amersfoort hun deuren dicht zouden doen: gewoon naar binnen gaan en even veel blijven kopen (92%), minder gaan kopen (4%) of naar een andere stad gaan (4%). Tenslotte werd een lijst opgesteld van de 27 van alle 500 winkels met dichte deuren en werd aan deze winkeliers bijgaande sticker uitgedeeld. Na afloop verschenen artikelen in drie plaatselijke bladen.

In juni 2010 sprak MDA met een vertegenwoordiger van de Ondernemersorganisatie Binnenstad Amersfoort. Die ried aan dat de gemeente afspraken zou maken per brancheorganisatie en dat Milieudefensie de landelijke winkelketens zou benaderen om te stimuleren dat hun filialen meedoen. In december 2011 stuurde de directeur van Milieudefensie een brief aan de landelijke hoofdkantoren van alle Amersfoortse franchisebedrijven. Hierop werd geen enkele reactie ontvangen.

Daarom schreef MDA in oktober 2014 een open brief aan het college van de gemeente Amersfoort met het verzoek om te zorgen dat de winkeldeuren gesloten worden. Naar aanleiding daarvan heeft de coördinator Bedrijven Binnenstad een gesprek geregeld tussen ons en een aan aantal winkeliers om als voorbeeld voor anderen de deuren te sluiten. Bij een vergadering van hun winkeliersvereniging bleek echter dat de meeste winkeliers niet bereid waren de deuren te sluiten.

Omdat de winkeliers zo bang zijn om klanten te verliezen, willen we nu foto’s van dichte winkeldeuren op onze website plaatsen en het publiek oproepen om juist dáár te kopen .

Verder komt het ministerie van I&M binnenkort met voorstellen voor erkende maatregelen energiebesparing detailhandel. Het is van belang dat het dichthouden van de deuren daar een plekje op gaat krijgen. Dit wetsvoorstel zal worden geplaatst in de Staatscourant (waarschijnlijk een paar honderd bladzijden) en vermeld op de websites van de rijksoverheid en Infomil. Het lijkt nuttig om dit voorstel na verschijnen goed te lezen en er zienswijzen op in te dienen.

4 Resultaat

Het sluiten van winkeldeuren heeft de aandacht van gemeente, publiek en winkeliers. Er is belangstelling voor acties bij de afdelingen Arnhem, Leiden, Zaanstad en Ede.

 

 

Opmerkingen

Philip Pieterse
Philip Pieterse zegt:
21-07-2016 12:24

Wat gisteren bij EkoPlaza. Airco hoog, toegangsdeuren wijd open! Niet zo eco dus.

Wil je reageren? Meld je aan!

Contactpersonen

portret
Mélisande van Engelenburg