U bent hier: Home / Kennisbank / Grondstoffen / Tinwinning

Tinwinning

In een smartphone zit ongeveer 2 gram tin, in een tablet ongeveer 4 gram. Niet veel? Wel als je weet dat alleen al Apple en Samsung gezamenlijk tussen de 70 en 90 miljoen toestellen per jaar verkopen en dat er jaarlijks 118 miljoen tablets over de toonbank gaan. Een groot deel van dit tin wordt gewonnen in Indonesië op de eilanden Bangka en Belitung. De gevolgen van tinwinning voor boeren- en vissersgezinnen in de dorpen op deze eilanden zijn groot. “Ik vrees dat er voor mijn kinderen en kleinkinderen geen toekomst is op Bangka”, zegt Alim uit het dorp Denian. “De tinmijnbouw vernietigt het hele eiland.”

Tinwinning

Tin is in een dun laagje over het hele eiland Bangka te vinden. Om het te winnen worden bossen en akkers omgeploegd. Graafmachines graven enkele meters van de vruchtbare bodem af, waarna door te spoelen met water het tinzand uit de grond wordt gehaald. Ook de zeebodem rondom het eiland is rijk aan tin. Daar graven baggerschepen de zeebodem af om vervolgens het tin van het zand te scheiden.

Steeds minder paradijs

Vis in rivieren en op zee verdwijnt. De toeristische sector kwijnt weg omdat de blauwe zee nu grijs is geworden en boeren raken hun landbouwgrond kwijt. De jeugd vertrekt op zoek naar een betere toekomst in de grote stad en ook vissers zoeken een bestaan elders. Voor de gezinnen die achterblijven, is werken in de tinmijnen het enige alternatief. Vuil, gevaarlijk werk voor een hongerloontje.

“Als je diep in de mijn zit, is het erg gevaarlijk werk,” zegt Ijal. We moeten heel erg opletten, omdat je in een aardverschuiving  kunt belanden. Dan wordt je bedolven onder het zand. De mijnwerker kan daarbij doodgaan, levend begraven onder het puin.”

Tropisch bos verandert in witte woestijn

De helft van de bossen op Bangka wordt bedreigd door tinmijnbouw. Met de grootschalige boskap en afgravingen om tin te winnen, gaat vruchtbare grond verloren. Als de bossen verdwenen zijn, hebben de tropische zon en regenbuien vrij spel en ontstaan er kale vlaktes; een witte woestijn. De enige planten die er dan nog groeien, lijken op de planten die wij in Nederland uit de duinen kennen. Na de winning van tin duurt het tientallen jaren voordat de grond is hersteld.

Tinwinning vergiftigt landbouwgrond

Tijdens de winning van tin komen mineralen diep uit de bodem naar boven. De diepe kraters die achterblijven lopen vol met verzuurd water. Boerengezinnen kunnen geen gewassen meer verbouwen, omdat landbouwgrond door het zure water onbruikbaar is geworden. En ook het drinkwater raakt vervuild.

Koraalriffen sterven af

Bij het baggeren naar tin op zee komt zo veel modder in het water terecht dat de ooit zo mooie blauwe zee rondom Bangka nu net zo grijs is als de zee in Nederland. Het koraal krijgt zo niet meer voldoende licht en sterft. Ook de tropische vissen en schildpadden houden niet van het troebele water. Omdat ook de koraalriffen, waar de meeste vissen leven en zich voortplanten, bedolven zijn onder zand vluchten ze weg.

Visserij stort in

De vissers op het eiland Bangka zien steeds meer baggerschepen en steeds minder vis. De tropische vissen, zeeschildpadden, garnalen en krabben zijn weggevlucht. De vissers moeten steeds verder de zee op, op zoek naar vis. Walhi, de Indonesische partnerorganisatie van Milieudefensie, constateerde dat het inkomen van de vissers in een aantal dorpen inmiddels met 80 procent is gedaald.

“Vroeger visten we gewoon hier bij de kust, dichtbij. Nu moeten we ver de zee op,” zegt Parang een visser op Bangka. “Wij maken ons grote zorgen. De vissen hebben geen huis meer. Hun thuis is vernield. Al het koraal is weg. De kosten worden steeds hoger om nog te kunnen vissen. Vroeger, in de tijd voor de grote baggerschepen, was het water hier blauw en helder, kraakhelder. Toen kon je vissen. Nu niet meer. “

Hoe win je verantwoord tin op Bangka?

Op Bangka kan verantwoord tin gewonnen worden. Verantwoord betekent vooral gecontroleerd. Op zee begint het met de baggerschepen. De modder die overblijft, als het tin van het zand gescheiden is, zouden baggerschepen niet overboord moeten gooien. In plaats daarvan moeten ze de zandresten op de zeebodem neerleggen. Dan wordt het water niet troebel, worden koraalriffen gespaard en blijft het leefgebied van vissen bewaard.

Op land zou vanaf de dag na sluiting van de mijn herstel van het gebied voorop moeten staan. Dat kan door vruchtbare grond zorgvuldig te bewaren, een gebied in kleine stukjes te ontginnen en te herstellen en ook geld opzij te zetten voor herstel.

Voor het winnen van tin bij beken of rivieren moet water, dat is gebruikt om tin van zand te scheiden, worden gereinigd voor het terug de rivier in gaat.

Wat kunnen fabrikanten doen?

Van het tin uit Indonesië zit er ongeveer 4 gram in onze tablets en 2 gram in onze smartphones. Dat lijkt misschien niet veel, maar wel als je bedenkt dat alleen al Apple en Samsung tussen 70 en 90 miljoen smartphones per jaar verkopen en dat er in een jaar 118 miljoen tablets over de toonbank gaan.

Fabrikanten van tablets, laptops en telefoons moeten inzien dat zij de toekomst  van Bangka in handen hebben en dat ze eisen stellen aan de herkomst van het tin dat ze afnemen. Ook kunnen fabrikanten verantwoorde tinwinning stimuleren door een eerlijkere, iets hogere prijs te betalen voor tin. Dan is er ook geld om tin gecontroleerd  te winnen.

Naast verantwoorde tinwinning op Bangka moeten fabrikanten er voor zorgen dat er minder tin nodig is door producten te maken die goed te recyclen zijn en langer meegaan.

Opmerkingen

Peter Reuvekamp
Peter Reuvekamp zegt:
17-07-2016 12:20

We moeten ook nadenken dat tin en andere grondstoffen op zullen raken

“We hebben de aarde niet geërfd van onze ouders, maar geleend van onze kinderen”, zei Prins Claus ooit.

De onderstaande link laat een documentaire zien hoe het ook heel anders kan. Geen wegwerpmaatschappij. Niet meer spullen kopen die nog net niet stuk zijn.

Korte versie 15 minuten
https://www.youtube.com/watch?v=aoQoz9tkz6Q&list=PL7ItOalv4zHbHrTEXIGAMvg4VqwTh48M1&index=23


Lange versie 45 minuten
http://tegenlicht.vpro.nl/afleveringen/2015-2016/einde-van-bezit.html

Voor meer informatie en achtergronden:
http://turntoo.com/

Groeten

--
Peter Reuvekamp
tel 050-5491248
ptwreuvekamp@gmail.com

Wil je reageren? Meld je aan!