U bent hier: Home / Kennisbank / Energie / Aardgas (conventioneel)

Normaal (conventioneel) aardgas is methaan dat zit opgesloten zit in een doorlatende bodemlaag, die vaak bestaat uit zand(steen). Boven deze laag bevindt zich een gasdichte laag die voorkomt dat het gas vervliegt. Winning van gas gebeurt door een buis tot in de gashoudende laag te boren. Als een gasveld leeg raakt en het gas niet meer spontaan naar boven komt, wordt het laatste gas met grote pompen naar boven gehaald. Ook wordt de toestroom van gas vaak dan vaak gestimuleerd door een schuimoplossing naar beneden te pompen of door op beperkte schaal fracking toe te passen.

Aardgaswinning leidt vaak tot bodemdaling. Methaan is een sterk broeikasgas zodat zelfs beperkte lekkages al grote gevolgen heeft voor het klimaat. Bovendien is gas een fossiele brandstof. Het gebruik van gas zorgt voor een hogere concentratie van het broeikasgas CO2. We kunnen daarom beter investeren in duurzame energie.

 schaliegas

Doorsnede gasveld

In Nederland kennen we aardgas van het grote ‘Groningen’ of ‘Slochteren’ gasveld. Dit is het grootste gasveld van Europa en is goed voor ongeveer de helft van de Nederlandse gasproductie. Er bestaat in Nederland echter ook een groot aantal kleinere gasvelden. Op deze interactieve kaart die Milieudefensie heeft laten maken kun je zien of er ook bij jou in de buurt gas voorkomt of gewonnen word of werd. Deze gasvelden bevinden zich op de Noordzee en in alle provincies behalve Limburg en Gelderland.

Problemen aardgas op een rij

De winning van aardgas kent een groot aantal risico's voor het milieu, van landschapsaantasting en lekkend methaan, tot vervuiling van grondwater en ophoping van gifstoffen in de landbouw. Al met al is aardgas een sterk vervuilende fossiele brandstof, en als Nederland ervoor zou kiezen groen licht te geven aan fracking van onze bodem, is het milieu de zekere verliezer...

De belangrijkste milieuproblemen door winning van aardgas op een rij:

De winning van gas kent een aantal risico's voor het milieu, zoals aarbevingen, bodemdaling, landschapsaantasting. Gas is een fossiele brandstof en weglekkend aardgas (methaan) is een extra aanjager van het broeikaseffect. Als Nederland doorgaat met het grootschalig verbranden van gas om huizen te verwarmen is het onmogelijk om het broeikasprobleem onder controle te houden

De belangrijkste milieuproblemen door winning van gas op een rij:

1. Aardgas is fossiele energie, dús vervuilend en eindig

Aardgas is een fossiele brandstof en dus inherent slecht voor het milieu. Het decennialange grootschalige gebruik van fossiele brandstoffen, zoals aardolie, aardgas en steenkool, is de oorzaak van 's werelds grootste en meest bedreigende milieuproblemen, van het smelten van de poolkappen en stijgen van de zeespiegel, tot verzuring van de oceanen, grootschalige verstoringen van ecosystemen en het uitsterven van talloze soorten dieren en planten.

Deze energiebronnen zijn bovendien niet hernieuwbaar. Het gas in de Nederlandse bodem is gevormd over vele miljoenen jaren tijd. Er zit nog gas in de bodem voor een kleine 20 jaar gasconsumptie. Blijven investeren in fossiele brandstoffen is dus een heilloze weg. We moeten toe naar een schone en volledig hernieuwbare energievoorziening – en de enige route die daar naartoe leidt, is energiebesparing in combinatie met het opvoeren van de investeringen in duurzame energie.

2. Gas is slecht voor het klimaat

Van gas wordt wel eens gezegd dat het 'relatief schoon' zou zijn. Dat is alleen in theorie waar. In praktijk geldt eerder het omgekeerde: gezien de schaal waarop gas wordt geproduceerd en verbrand is het juist een van de grootste bronnen van het gas CO2, dat in te grote concentraties klimaatbelastend is en leidt tot toenemende verzuring van de oceanen.

Van groot belang is het feit dat bij gaswinning ook methaan vrijkomt, een veel krachtiger broeikasgas. Op een tijdschaal van 20 jaar is het opwarmende effect van methaan maar liefst 83 keer zo sterk als dat van CO2 (zie ook het meest recente rapport van het Intergovernmental Panel for Climate Change, tekst in het Nederlands) – terwijl juist op deze tijdschaal een trendbreuk geforceerd moet worden om uitzicht te houden op het internationale klimaatdoel van maximaal 2 gradenstijging van de temperatuur op aarde. Helaas is onduidelijk hoeveel gas er weglekt uit het Nederladnse gasleidingennetwerk. De grens hiervoor ligt rond de 1 à 2 procent methaanlekkage – wanneer méér methaan wordt gelekt, is gas zelfs klimaatbelastender dan steenkool.

3. Verzakking van de bodem

Door gaswinning daalt de druk in het gasveld, als in een ballon die langzaam leeg loopt. Het gewicht van de kilometers bodem boven het gasveld zorgt er vervolgens voor dat eht gesteente van het gasveld in elkaar wordt geperst. Kilometers hoger, aan het aardoppervlak, is dat merkbaar door daling van de bodem. Bij grote gasveld van Slochteren gaat het om een een daling tot bijna een meter. Dat is vooral een probleem voor de waterhuishouding. Waterschappen moeten met dijken en pompen voorkomen dat er het gebried onder water komt te staan. Omdat de bodem vaak niet gelijkmatig verzakt kunnen er bovendien scheuren in huizen en andere gebouwen ontstaan.

4. Risico op aarbevingen

Zeker als er in het gesteente van het gasveld scheuren zitten of ontstaan zal het inzakken van het gesteente leiden tot schokken. Doordaat gesteentelagen langs elkaar verschuiven ontstaan aardbevingen. Over het ontstaan van de aardbevingen is nog veel onduidelijk. Daardoor is niet te voorspellen hoeveel aardbevingen er ontstaan en hoe zwaar die zullen zijn. Bij het grote gasveld van Slochteren is er al veel schade ontstaan. Bij kleine gasvelden is de kans op voelbare aardbevingen klein.

7. Aantasting van het landschap, hinder door licht en geluid

Om gas te winnen moet er geboord worden. Dit vereist een of een aantal boorlocaties die tijdens de boorfase licht en gelyuids overlast veroorzaken. Na de boring rest een gaswinningslokatie, een verlichte en omheinde asfaltvlakte met afsluiters en leidingen. Vaak worden er als het gasveld leeg raakt pompen geplaatst om het resterende gas naar boven te pompen. Het laagfrequente geluid van de pompen kan ook hinder veroorzaken.

Daarnaast moet er nieuwe infrastructuur komen: wegen tot aan de boorput, opslagtanks voor condensaat dat m,et het gas naar boven komt en leidingen voor het afgevangen gas.

 

Opmerkingen

Wil je reageren? Meld je aan!