U bent hier: Home / Kennisbank / Economie / Basisinkomen

Basisinkomen

Het idee van een onvoorwaardelijk aan iedereen uit te keren basisinkomen gaat terug tot een al door Thomas More (1478-1540) in zijn boek Utopia (1516) geopperde gedachte om diefstal en daarna ophanging van armen te voorkomen door iedereen enige middelen van bestaan te verschaffen. Het idee genoot omstreeks 1970 in Nederland ook in de politiek een zekere mate van populariteit en staat nu weer in de belangstelling.

Basisinkomen

Het basisinkomen wordt in vele delen van de wereld gepropageerd en er wordt ook mee geëxperimenteerd. De aantrekkelijkheid  van het idee is dat iemand die geen werk heeft dan niet meer vanzelfsprekend een zielige werkloze is, maar zelf voor dat arbeidsloze bestaan kan kiezen. Het kan ook vrijwillige activiteiten in de ‘informele economie’, zoals mantelzorg, bevorderen. Als bezwaar ertegen wordt naar voren gebracht dat de prikkel tot het verrichten van arbeid erdoor wordt verzwakt. Al in de jaren zeventig van de vorige eeuw is er gedurende vier jaar in de kleine Canadese plaats Dauphin (8000 inwoners) gedurende vier jaar een basisinkomen uitgekeerd, ook aan werkenden als aanvulling op hun lage inkomen uit arbeid. In Nederland is in 2014 voorgesteld om in de Tilburgse wijk de Kruidenbuurt een experiment met het uitkeren van een basisinkomen te starten.


Milieuaspecten

De opkomende milieubeweging werd een halve eeuw geleden bij haar strijd tegen milieubelastende activiteiten steeds weer bestreden met het argument dat de betreffende projecten nodig waren voor de werkgelegenheid. Ze had er belang bij dat bij de besluitvorming over milieubelastende projecten dat argument van tafel verdween. Om een situatie te bereiken waarin het produceren van goederen en het leveren van diensten niet meer geschiedt omdat het nu eenmaal geld en werkgelegenheid oplevert, maar alleen plaats vindt als ze met een minimale en omkeerbare milieubelasting in de behoeften van mensen voorziet, dient het verrichten van werk een middel te worden en niet meer een doel op zichzelf te zijn dat ook wordt nagestreefd als het met aanzienlijke milieuschade gepaard gaat. Het basisinkomen kan ook bijdragen aan vermindering van inkomensongelijkheid en het schrappen van allerlei door een basisinkomen overbodig wordende andere toeslagen en uitkeringen.


Toekomst

Het is aannemelijk dat er in de toekomst niet meer genoeg banen beschikbaar zullen zijn voor mensen die willen en kunnen werken. Het is eveneens te verwachten dat er behoefte zal zijn aan alternatieven voor de vaste, continue baan en steeds meer mensen perioden van werken en niet werken zullen willen afwisselen. Een basisinkomen voor mensen die vrijwillig van deelname aan betaalde beroepsarbeid afzien kan problemen voorkomen die door ontwikkelingen in het aanbod van en de vraag naar betaalde arbeid ontstaan.


Informatie

Basisinkomen als steun in de rug . Brabants Dagblad. 15 november 2014 (in te zien tegen betaling van 0,20)
Bregman, R. – Waarom we iedereen gratis geld moeten geven. De Correspondent. 14 oktober 2013
Fransman, R. – Basisinkomen, Het alternatief voor de rondpompmachine. Follow the Money. 26 februari 2014
VPRO - Tegenlicht. Uitzending over het basisinkomen. 21 september 2014
WRR - Waarborgen voor zekerheid. 1985 (p.48)


Contacten

Vereniging Basisinkomen. Mail naar: Voorzitter@basisinkomen.nl
Nederlandstalig Netwerk Basisinkomen
Unconditional Basic Income Europe
Basic Income Earth Network

Opmerkingen

Wil je reageren? Meld je aan!